IBINAHAGI KO ANG KALAHATI NG TINAPAY KO SA ISANG PULUBI SA LABAS NG ESKWELAHAN ARAW-ARAW—SA ARAW NG GRADUATION KO, DUMATING SIYA SAKAY NG ROLLS ROYCE AT SINABING: “AKO NAMAN ANG BABAYI SA’YO.”
Ako si Leo. Lumaki akong ulila sa kumbento at walang ni isang kamag-anak. Para makapag-aral sa isang kilalang unibersidad, nagtrabaho ako bilang janitor sa gabi at student assistant sa umaga.
Sobrang hirap ng buhay ko. Ang araw-araw na budget ko para sa tanghalian ay sapat lang para makabili ng isang malaking pandesal o monay sa bakery malapit sa gate ng campus.
Pero kahit gaano ako kagutom, hindi ko kinakain nang buo ang tinapay na iyon.
Sa labas ng gate ng unibersidad, may isang matandang pulubi na nakaupo sa gilid ng bangketa. Tawag ko sa kanya ay Lolo Tomas. Marumi ang kanyang damit, mahaba ang balbas, at mukhang laging tulala. Sabi ng iba, nawawala raw siya sa sarili. Pinandidirian siya ng mga mayamang estudyante, pero ako? Nakita ko sa kanya ang lolo na sana ay naging pamilya ko.
Kaya sa loob ng apat na taon, tuwing tanghalian, lumalapit ako kay Lolo Tomas.
“Lolo, heto po,” sabay hati ng kaisa-isa kong pandesal. Ibinibigay ko sa kanya ang kalahati, at sa akin ang kalahati.
Tipid siyang ngingiti, tatanggapin ang tinapay, at tahimik na kakain. Minsan, kinukwentuhan ko siya tungkol sa mga pangarap ko, sa mga exam ko, at sa pangarap kong maging isang matagumpay na engineer. Nakikinig lang siya, tumatango, kahit hindi ko sigurado kung naiintindihan niya ako.
Dumating ang pinakahihintay na araw. Graduation Day.
Nagtapos ako bilang Magna Cum Laude. Pero habang nagkakasiyahan ang lahat sa quadrangle ng unibersidad, nakaupo lang ako sa isang sulok, pinipigilan ang luha.
Nakita ko ang mga kaklase ko na niyayakap ng kanilang mga magulang, sinasabitan ng medalya, at binibigyan ng mga bulaklak. Ako? Wala akong sinumang inaasahan na aakyat sa stage para isabit ang medalya ko.
Lalo pang sumama ang loob ko nang dumaan ang ilan sa mga mapangutyang kaklase ko.
“O, Leo! Top student ka nga, pero mag-isa ka naman ngayon,” tawa ng isang kaklase kong mayaman. “Wala bang aakyat sa stage para sa’yo? Gusto mo bayaran ko ‘yung driver namin para umakyat kasama mo?”
Yumuko lang ako at hindi sumagot. Tanggap ko na. Mag-isa akong lumaban, mag-isa rin akong magtatapos.
Nagsimula na ang seremonya. Tinatawag na ang mga may karangalan.
Nang tatawagin na ang pangalan ko… biglang nagkagulo sa labas ng quadrangle.
Tumigil ang musika. Napatingin ang lahat, pati ang mga guro at ang Dean, sa kalsada papasok ng unibersidad.
Isang kawan ng anim na itim na Rolls Royce at mga luxury SUV ang pumasok sa campus. Umikot ang mga sasakyan at huminto sa mismong tapat ng venue. Bumaba ang mga nakaputing-polo na bodyguards at mabilis na binuksan ang pinto ng pinakamagarang sasakyan sa gitna.
Natahimik ang buong crowd. Sino ang VIP na ito? May bibisita bang presidente o bilyonaryo?
Bumaba ang isang matandang lalaki. Nakasuot siya ng isang mamahaling custom-tailored suit, makintab ang sapatos, maayos ang gupit ng puting buhok, at may hawak na gintong tungkod. Ang aura niya ay nag-uumapaw sa kapangyarihan at yaman.
Nanlaki ang mga mata ko. Napanganga ako.
Ang bilyonaryong nasa harap namin… ay walang iba kundi si Lolo Tomas.
Naglakad siya nang diretso sa gitna ng quadrangle. Hinarang siya ng mga security ng school, pero nagsalita ang isa sa mga bodyguard niya: “Step aside. This is Don Tomaso Villaruel, Founder of Villaruel Global Industries.”
Napasinghap ang mga tao. Ang pulubing nasa labas ng gate nang apat na taon ay isa palang business tycoon!
Dumiretso si Don Tomaso sa stage, kinuha ang mikropono, at tumingin sa akin.
“Leo,” tawag niya, ang boses ay buo at malinaw, malayo sa utal-utal na boses na narinig ko noon.
Nanginginig akong lumapit. “L-Lolo Tomas?”
Ngumiti siya nang buong tamis. Humarap siya sa buong unibersidad.
Nhaz, [2/23/2026 11:20 AM]
“Limang taon na ang nakararaan, naaksidente ako sa isang business trip. Nagtamo ako ng matinding head trauma na naging sanhi ng severe amnesia. Nawala ako. Hindi ko alam ang pangalan ko. Nagpalaboy-laboy ako sa kalsada hanggang sa mapadpad ako sa labas ng eskwelahang ito,” paliwanag ni Don Tomaso.
Tumingin siya sa mga mayamang estudyanteng nangutya sa akin kanina.
“Sa loob ng apat na taon, nakita ko kung paano dumaan ang libo-libong tao sa harap ko. Mayayaman, matatalino, mga naka-kotse. Pero lahat sila, pandidiri ang ibinigay sa akin.”
Tumingin siya pabalik sa akin, at nakita ko ang pamumuo ng luha sa mga mata niya.
“Iisang tao lang ang nakakita sa akin bilang tao. Ang batang ito. Si Leo. Araw-araw, kahit alam kong gutom din siya, hinahati niya ang kaisa-isang tinapay niya para hindi ako magutom. Nakinig siya sa akin. Naging pamilya ko siya noong wala akong maalala.”
Pinunasan ni Don Tomaso ang luha niya.
“Dalawang buwan na ang nakalipas nang maaksidente ako ulit at bumalik ang alaala ko. Nahanap ako ng pamilya ko. Pero bago ako bumalik sa mundo ng negosyo, may isang utang na loob akong kailangang bayaran.”
Lumapit sa akin si Don Tomaso. Kinuha niya ang Magna Cum Laude medal ko mula sa tray ng Dean.
“Sabi mo noon, wala kang pamilya na magsasabit nito sa’yo?” malambing niyang tanong. “Mula ngayon, hindi ka na nag-iisa.”
Isinabit niya sa akin ang medalya at niyakap ako nang mahigpit habang umiiyak ako nang tuluyan.
Humarap ulit siya sa mga tao.
“Sa araw na ito, inaanunsyo ko na inaampon ko si Leo bilang sarili kong anak. Siya ang magmamana ng lahat ng kumpanya ko. Dahil ang talino ay natututunan sa eskwelahan, pero ang busilak na puso na handang magbigay kahit walang-wala… ‘yan ay isang pambihirang yaman na hindi mabibili ng pera.”
Pumalakpak nang napakalakas ang lahat ng tao. Ang mga kaklase kong nangmaliit sa akin ay namutla at hindi makatingin nang diretso.
Sumakay ako sa Rolls Royce kasama si Lolo Tomas, hindi na bilang isang ulilang nagugutom, kundi bilang isang anak na ginantimpalaan ng tadhana dahil sa kalahating pandesal at buong pagmamahal.
