INUWI NG ASAWA KO ANG FOREIGNER NIYANG KABIT AT NILAIT NILA AKO SA IBANG LENGGWAHE SA HARAP KO MISMO—ANG HINDI NILA ALAM, FORMER TRANSLATOR AKO AT NAKA-RECORD ANG LAHAT.
Ako si Diana. Sa loob ng pitong taon, naging tahimik at masunuring maybahay ako sa asawa kong si Marco. Ibinigay ko ang buong oras ko sa pag-aalaga sa kanya at sa pagpapatakbo ng aming malaking bahay. Sa paningin niya, isa lang akong simpleng babae na walang alam sa mundo ng negosyo.
Isang gabi, umuwi si Marco mula sa kanyang “business trip” sa Europe. Pero hindi siya nag-iisa. Kasama niya si Francesca, isang matangkad at magandang babaeng Italyana.
“Diana,” bati ni Marco, walang bahid ng kaba sa mukha. “Si Francesca. Isa siyang importanteng business consultant mula sa Italy. Dito muna siya titira sa guest room natin ng ilang linggo habang inaayos namin ang isang malaking merger.”
Ngumiti ako at tinanggap ang bisita. Naghanda ako ng hapunan para sa kanila.
Habang nasa hapag-kainan, tahimik lang ako habang nag-uusap silang dalawa. Biglang nagpalit ng lenggwahe si Marco. Nagsalita siya ng Italian, kampanteng-kampante na wala akong maintindihan dahil ang alam niya ay Tagalog at English lang ang alam ko.
Nakangiti si Marco habang nakatingin sa akin, pero ang sinasabi niya kay Francesca sa wikang Italian ay parang patalim:
“Guarda mia moglie. È così noiosa e stupida,” (Tignan mo ang asawa ko. Napakaboring at ang tanga-tanga niya.) tawa ni Marco habang humihiwa ng steak. “Hindi niya alam na ginagamit ko lang siya para sa image ko. Pag nakuha ko na ang gusto ko sa kumpanya niya, palalayasin ko na ‘yan nang walang kahit isang kusing.”
Humalakhak si Francesca, humigop ng wine, at sumagot din sa Italian:
“È davvero patetica, amore mio,” (Nakakaawa nga siya, mahal ko.) malandi niyang sagot habang pasimpleng hinihimas ang hita ni Marco sa ilalim ng mesa. “Bilisan mo na ang pag-asikaso sa mga papeles. Gusto ko na siyang palayasin dito para tayo na ang tumira sa mansyong ito.”
Ngumiti ako sa kanila at nagtanong sa English, “Is the food okay? You guys seem to be having a really happy conversation.”
“Oh, yes, Diana,” sagot ni Marco nang may pekeng ngiti. “Sinasabi lang ni Francesca na napakasarap daw ng luto mo.”
“Thank you,” sagot ko.
Tumayo ako para kumuha ng tubig sa kusina. Pagkatalikod ko, nawala ang ngiti sa mukha ko. Ang hindi alam ni Marco, bago ako naging “simpleng housewife,” isa akong High-Level Professional Interpreter sa isang embahada. Limang lenggwahe ang kabisado ko—at isa ang Italian sa pinakamagaling kong gamitin.
Pasimple kong inilagay ang cellphone ko sa bulsa ng apron ko at pinindot ang Voice Recorder.
Ang Pag-iipon ng Ebidensya
Sa loob ng dalawang linggo, hinayaan ko silang mag-usap sa Italian sa harap ko. Lihim kong nire-record ang lahat. Nakuha ko ang mga detalye kung paano nila pinaplano ang pagkuha sa mga ari-arian ko, ang mga panlalait nila sa aking pagkatao, at ang tahasan nilang pag-amin sa kanilang relasyon.
Bukod sa recordings, nakakuha rin ako ng kopya ng mga financial documents na nagpapatunay na inililipat ni Marco ang pera ng aming negosyo sa account ni Francesca.
Nang makumpleto ko ang lahat, pumunta ako sa pinakamagaling na abogado sa siyudad. Nagsampa ako ng kasong Concubinage, Psychological Abuse (sa ilalim ng Violence Against Women and Children Act dahil sa matinding emotional distress), at nag-file ng petisyon para kunin ang 100% ng aming mga ari-arian.
Ang Matamis na Paghihiganti
Isang linggo ang lumipas, habang nag-aagahan sila sa sala at muling nag-uusap sa Italian tungkol sa pagpapalayas sa akin, lumapit ako sa kanila. Ibinagsak ko ang isang makapal na brown envelope sa ibabaw ng mesa.
“Ano ‘to, Diana?” inis na tanong ni Marco.
Hindi ko siya sinagot. Sa halip, kinuha ko ang cellphone ko, kinonekta sa bluetooth speaker ng sala, at pinlay ang recording ng mga pag-uusap nila. Rinig na rinig ang malinaw na boses nila na nagpaplano ng masama at nagtatawanan.
Nanlaki ang mga mata ni Marco. Namutla si Francesca.
“W-What is this?!” tarantang tanong ni Francesca. “Marco, bakit niya nire-record?!”
Tumingin ako kay Francesca. At sa unang pagkakataon, nagsalita ako gamit ang wikang ginamit nila para laitin ako.
“Perché ho capito ogni singola parola che avete detto fin dal primo giorno, brutta strega,” (Dahil naintindihan ko ang bawat salitang sinabi niyo simula pa nung unang araw, bruha ka.) kalmado ngunit matalim kong sagot sa perpektong Italian accent.
Nalaglag ang panga ni Marco. Napasandal siya sa upuan, hindi makapaniwala sa narinig.
“D-Diana… marunong kang…” nauutal na sabi ni Marco, nanginginig ang mga kamay.
“Opo, Marco. Isa akong professional translator bago tayo kinasal, nakalimutan mo na ba? O masyado ka lang naging arogante para pansinin ang pagkatao ko?” sagot ko sa Tagalog. Tinuro ko ang envelope sa mesa.
“Nandiyan ang mga papeles mula sa korte. Idinedemanda kita ng psychological abuse at concubinage. Naka-freeze na rin ang mga bank accounts mo, kaya hindi mo na makukuha ang perang ninakaw mo para sa kabit mo.”
“Diana, please! Let me explain! Joke lang ‘yung mga narinig mo!” pagmamakaawa ni Marco, lumuluhod sa harap ko.
Si Francesca ay mabilis na tumayo at akmang tatakas, ngunit hinarang siya ng mga security guard na pinatawag ko na pala kanina pa.
“Masyado nang huli para sa paliwanag, Marco,” malamig kong sabi. “Lalayas kayong dalawa sa bahay na ‘to ngayon din, nang walang dalang kahit na ano kundi ang mga damit niyo. Magkita na lang tayo sa korte.”
Sa huli, nanalo ako sa kaso. Dahil sa tibay ng ebidensya at sa naidulot nilang matinding emotional distress, nakuha ko ang buong pamamahala ng aming mga negosyo at ang mansyon. Si Marco ay naiwan sa kalsada, baon sa utang sa mga abogado, at iniwan din agad ni Francesca nang malaman nitong wala na siyang pera.
Akala niya ay isa lamang akong mangmang na asawa. Hindi niya alam, ang bawat salitang ginamit niya para sirain ako ay siya ring naging sandata ko para bawiin ang kalayaan ko.
