HINATI NG ISANG MAHIRAP NA ESTUDYANTE ANG KANYANG TINAPAY SA ISANG PULUBI SA LOOB NG APAT NA TAON—SA ARAW NG GRADUATION, HUMINTO ANG ISANG MAGARANG LIMOUSINE SA HARAP NIYA AT BUMABA ANG PULUBI NA NAKA-SUIT.
Si Mateo ay isang scholar sa isang sikat at mamahaling unibersidad. Pero iba siya sa mga kaklase niya. Habang ang iba ay hatid-sundo ng kotse at kumakain sa mamahaling restaurant, si Mateo ay naglalakad lang ng limang kilometro araw-araw at ang baon lang niya ay sapat para sa pamasahe at isang malaking piraso ng Monay (tinapay) para sa tanghalian.
Anak siya ng isang magsasaka at labandera. Ang pangarap niya ay makatapos para maahon ang pamilya sa hirap.
Sa unang araw niya sa kolehiyo, napansin niya ang isang matandang lalaki na nakaupo sa gilid ng gate ng eskwelahan. Madungis ito, mahaba ang balbas, at punit-punit ang damit. Walang pumapansin dito. Ang ibang estudyante ay nandidiri at lumalayo pa.
Kumukulo ang tiyan ni Mateo sa gutom. Hawak niya ang kanyang tanghalian—ang kaisa-isa niyang tinapay.
Tinignan niya ang matanda. Nakita niya ang lungkot at gutom sa mga mata nito. Alam ni Mateo ang pakiramdam ng gutom.
Lumapit si Mateo. Hinati niya ang tinapay sa dalawa.
“Tay,” sabi ni Mateo nang nakangiti. “Heto po, hati tayo. Pasensya na po kayo, ‘yan lang ang kaya ko.”
Tinignan siya ng matanda. Nanginginig ang kamay nitong kinuha ang tinapay.
“Salamat, iho,” mahinang sagot ng matanda. “Pagpalain ka.”
Simula noon, naging tradisyon na ito. Araw-araw, sa loob ng apat na taon, bago pumasok o tuwing lunch break, pinupuntahan ni Mateo si “Lolo Ben” (ito ang itinawag niya sa matanda).
Kahit gipit si Mateo, lagi niyang hinahati ang pagkain niya. Minsan tinapay, minsan saging, minsan kalahati ng binili niyang biscuit.
Kinukwentuhan din niya ito.
“Lolo Ben, ang hirap ng exam ko kanina! Pero kakayanin para kina Nanay.”
“Lolo Ben, malapit na akong grumaduate! Makakakain na tayo ng masarap balang araw.”
Tinatawanan siya ng mayayaman niyang kaklase.
“Yuck, Mateo! Bakit ka nakikipag-usap sa basurang ‘yan?” pang-iinsulto ni Greg, ang bully sa klase. “Baka mahawa ka ng sakit!”
Ngumingiti lang si Mateo. “Tao siya, Greg. Hindi basura. At kaibigan ko siya.”
Tahimik lang si Lolo Ben. Nakikinig lang siya at tumatango. Pero sa mga mata niya, may kakaibang kinang tuwing nakikita si Mateo.
Dumating ang araw ng Graduation.
Suot ni Mateo ang kanyang toga. Masaya siya, pero malungkot din. Kasi sa loob ng isang linggo, hindi niya nakita si Lolo Ben sa pwesto nito.
“Saan kaya nagpunta si Lolo? Gusto ko sana siyang paalalahanan na graduate na ako,” isip ni Mateo.
Nagsimula ang seremonya. Tinawag ang pangalan ni Mateo bilang Magna Cum Laude. Umakyat siya sa stage at tumanggap ng diploma. Walang kamag-anak na nakapunta dahil walang pamasahe ang mga magulang niya mula sa probinsya, kaya medyo malungkot siyang bumaba ng stage.
Pagkatapos ng graduation, habang naglalabasan ang mga estudyante sa gate, nag-aabang si Mateo ng jeep.
Biglang… may humintong isang napakahabang Black Limousine sa tapat mismo ni Mateo.
Naguluhan ang lahat. Sino ang sakay nito?
Bumukas ang pinto ng limousine.
Bumaba ang isang matandang lalaki. Naka-suot ito ng napakamahal na Italian Suit, makintab ang sapatos, at maayos ang buhok at balbas. May hawak itong tungkod na ginto.
Pero kilala ni Mateo ang mga mata nito.
Nanlaki ang mata ni Mateo.
“L-Lolo Ben?!”
Ngumiti ang matanda. “Hello, Mateo. Congratulations.”
Nagulat ang lahat ng estudyante, lalo na si Greg na nanlalaki ang mata. Ang “pulubi” sa gate ay nakasakay sa limousine?!
“S-Sino po kayo?” tanong ni Mateo.
“Ako si Don Benjamin Villarama,” pakilala ng matanda. “Ako ang Chairman at may-ari ng unibersidad na ito.”
Napa-gasp ang lahat. Ang may-ari ng school?!
“Pero… bakit po kayo nandoon sa gate? Bakit po kayo namamalimos?”
Humawak si Don Benjamin sa balikat ni Mateo.
“Mateo, mayaman ako. Nasa akin na ang lahat. Pero nalungkot ako dahil nakikita ko ang mga estudyante ko na nagiging matapobre at walang puso. Kaya nagpasya akong gumawa ng Social Experiment. Nagpanggap akong pulubi sa loob ng apat na taon para makita ko kung may natitira pang kabutihan sa eskwelahang ito.”
Tumingin si Don Benjamin sa mga estudyanteng nandiri sa kanya noon. Yumuko sila sa hiya.
“Sa libu-libong dumaan sa harap ko, Mateo… ikaw lang. Ikaw lang ang huminto. Ikaw lang ang tumingin sa akin bilang tao. Hinati mo ang kaisa-isa mong tinapay para sa akin kahit alam kong gutom ka rin.”
May inilabas na dokumento si Don Benjamin.
“Dahil diyan, may regalo ako sa’yo.”
Inabot niya ito kay Mateo.
“Ito ay Full Scholarship para sa Law School sa America, sagot ko lahat ng gastusin mo. At habang nag-aaral ka, bibigyan ko ng trabaho at pabahay ang mga magulang mo para hindi mo na sila alalahanin.”
Napaluha si Mateo. Napaluhod siya sa harap ni Don Benjamin.
“S-Salamat po… Maraming salamat po!”
“Huwag kang magpasalamat sa akin,” sabi ni Don Benjamin habang itinatayo si Mateo. “Ako ang dapat magpasalamat. Pinatunayan mo na ang tunay na yaman ay wala sa bulsa, kundi nasa puso.”
“Sumakay ka na, Mateo. Ihahatid na kita sa probinsya. May handaan tayong pupuntahan.”
Sumakay si Mateo sa limousine kasama ang bilyonaryo. Iniwan nila ang mga kaklaseng mapanghusga na ngayon ay puno ng pagsisisi at inggit.
Napatunayan ni Mateo na ang kabutihang inihahasik mo, kahit gaano kaliit, ay babalik sa’yo nang siksik, liglig, at umaapaw sa tamang panahon.
